
چه گرایشی از مهندسی عمران بروم؟
برای پاسخ به این سوال که چه گرایشی از مهندسی عمران را انتخاب کنم؟، باید ابتدا این سوال را پاسخ دهید که شما از ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد عمران، در کنار علاقهمندی و تواناییتان، چه هدفی را دنبال میکنید که به مقتضای آن هدف، زمینه فعالیت خود را مشخص کنید که در ادامه توضیحاتی ارائه خواهد شد که به تصمیم گیری شما کمک میکند.
تسلط بر اصول محاسباتی، تحلیل و طراحی سازه، مفاهیم استاتیکی و اصول کار اجرایی از مهم ترین مهارت های مورد نیاز گرایش های مختلف مهندسی عمران میباشد.
افراد توانمند در این مهارت ها، با انتخاب هر یک از گرایش های ارشد رشته مهندسی عمران، مسیری آسان و هموارتر پیش رو خواهند داشت اما باتوجه به نظر اکثریت مهندسان عمران، گرایش های حمل و نقل، زلزله و سازه مسیر به نسبت آسان تری را در مقطع کارشناسی ارشد عمران در پیش دارند اما در طرف دیگر، سخت ترین گرایش های عمران را می توان گرایش های ژئوتکنیک، آب و سازه های هیدرولیکی را در نظر گرفت که از درجه سختی بیشتری برخوردارند.
اما از نظر جنبه اقتصادی و درآمد گرایشهای ارشد عمران، عوامل متعددی مانند محل فعالیت افراد، نوع قرارداد، میزان مهارت مهندس دخیل هستند اما با این حال گرایشهایی که سختتر از گرایشهای دیگر هستند چون متقاضیان کمتری دارند، از نظر درآمد نیز شرایط بهتری هم دارند که گرایشهای ژئوتکنیک، مهندسی سواحل، بنادر، سازه های دریایی ،حمل و نقل، راه و ترابری و سازه از جمله این گرایشها هستند.
اما اگر به دنبال گرایشی از ارشد برای اپلای و مهاجرت هستید، گرایش مدیریت ساخت و ساز، ساختمان های هوشمند، ژئوتکنیک، محیطزیست، حمل و نقل و مدیریت منابع آب از جمله گرایشهای مناسب و کاربردی در خارج از کشور میباشد که به عنوان مثال در کشور آمریکا، گرایش مدیریت ساخت و ساز به عنوان بهترین گرایش عمران در آمریکا میباشد.
در ادامه به بررسی گرایشات مختلف مهندسی عمران میپردازیم:
معرفي گرايش مهندسي سازه
مهندسی سازه، گرایشی است که به تجزیه و تحلیل و طراحی سازههای مختلف میپردازد. متخصصين این گرایش قادر به طراحی سازه های بلند مرتبه ، سازه هایی با رفتار غیر خطی، انواع مقاطع متغیر به کار رفته در تیر و ستون و مدلسازی دقیق سازه در نرم افزار هایی مثل Abaqus ،Etabs، Safe و Sap میباشند.
مهندسين طراح بيشتر زمان خود را در دفاتر فني ميگذرانند و با وجود اينكه گفته ميشود كه این رشته اشباع شده است اما طراح متخصص همیشه نیاز رشته مهندسی عمران بوده و هیچ پروژه ای بدون طراح امکان شروع ندارد.
امروزه تمام دانشگاه های فنی کشور در گرایش مهندسی سازه در مقطع دکتری این امکان را برای دانشجویان کارشناسی ارشد برای ادامه تحصیل فراهم کردند و برای ادامه تحصیل در خارج از کشور و همچنین بورس نیز وضعیت مناسبی دارد.
معرفي گرايش مهندسي زلزله
گرايش مهندسی زلزله به بررسي سازهها تحت بار زلزله، بهسازی و مقاوم سازی سازههايی عموما با اهميت بالا در مناطق لرزه خيز میپردازد. دروس اصلی گرایش زلزله عبارتاند از: دینامیک سازهها، لرزهشناسی و مهندسی زلزله، طراحی لرزه ای سازهها و دینامیک خاک.
متخصصین این گرایش علاوه بر كار با نرم افزارهاي سازهای، در نرم افزار هایی مثل base isolation و مدلسازی میراگرهای ویسکوز باید مهارت لازم را داشته باشند. در نتيجه یادگیری نرم افزار های طراحی لرزه ای، و برنامه نویسی از ویژگی های اصلی دانشجویان این گرایش می باشد.
نرم افزارهایی مانند Seismo Soft , Opensees , Matlab و در حوزه المان محدود Abaqus , Ansys جزو کاربردی ترین نرم افزارهای گرایش زلزله است. از جنبۀ شغلی نیز گرایش زلزله دارای بازار کار مناسبی است.
معرفی گرایش مهندسی ژئوتکنیک
گرایش مهندسی ژئوتکنیک به مطالعه نحوه مقاوم سازی دیوار حائل، مقاوم سازی خاک بستر و دیواره های خاکی به روش های مختلف همچون نیلینگ، شاتکریت، سازه های نگهبان خرپایی، راک بولت و طراحي دیواه بتنی در تونل ها ميپردازد. از دروس اصلي اين گرايش، مهندسي پي پيشرفته و روش هاي عددی است كه درسي مشابه با درس اجزاي محدود در گرايش سازه است.
همچنين متخصصين اين رشته به طراحي تونل، سدهای خاكی و روش های تثبيت خاك میپردازند.در نتيجه تسلط به نرم افزار هاي Geo-studio ,Plaxis ,Flac 3D براي دانشجويان اين گرايش ضروری ميباشد. توجه اين نكته كه هیچ سازه ای بدون پی بنا نمیشود، اهمیت این گرایش را در مهندسی عمران نشان میدهد.
تقریباً در تمامی پروژه های کوچک و بزرگ عمرانی مانند ساختمان سازی در کلان شهرها به ترسیم پروفیل خاک با استفاده از گمانه زنی، آزمایش های در محل و آزمایش های آزمایشگاهی نیاز می باشد. در همین راستا فارغ التحصیلان این گرایش می توانند در شرکت های مشاور، آزمایشگاه های مکانیک خاک و دفاتر فنی شرکت های پیمانکاری و یا در کارهای اجرایی مشغول به کار شوند.
امکان ادامه تحصیل در گرایش خاک و پی در مقطع دکتری در داخل و خارج کشور وجود دارد. این گرایش دارای جنبه های اشتغال خوبی نیز چه در ایران و چه در خارج از کشور است. از آنجا که هر سازه بر روی فونداسیون و یا خاک بنا می شود، وجود مهندس خاک و پی در تمام کارهای عمرانی ضروری است.
معرفي گرايش مديريت ساخت
کارشناسی ارشد مهندسی و مدیریت ساخت یکی از گرایشهای دوره کارشناسی ارشد رشته مهندسی عمران میباشد. برای موفقیت در پروژههای عمرانی داشتن دانش و مهارت های فنی پروژه کفایت نمیکند، بلکه نیاز به توانایی و مهارتهای مدیریتی در كنار تجربه اجرايي لازم ميباشد.دروس اصلي گرايش مديريت ساخت قوانين مرتبط با اجراي پيمان، روش هاي برنامه ريزي و كنترل پروژه ، روشهای اجرای ساختمان میباشد.
با توجه به اقبال عمومي نسبت به گرايش مديريت ساخت پذيرش در دانشگاه هاي ايران در گرايش مديريت ساخت نياز به رتبه اي ممتاز دارد. با توجه به استقبال روزافزون از صنعت مدل سازي اطلاعات ساختمان (BIM) يكي از بهترين راههاي اخذ پذيرش تحصيل در رشته مهندسی عمران گرايش مديريت ساخت، تسلط بر اين حوزه میباشد.
این رشته نیاز به یادگیری نرم افزار های مثل primavera و MSPROJECT می باشد. دانشجویان فارغ التحصیل میتوانند در شرکتهای مشاوره و پیمانکاری در دفتر فنی در بخش متره برآورد و قراردادها و کنترل پروژه و همینطور در شرکت پیمانکاری در بخش کارگاهی و اجرا و همینطور میتوانند در آزمایشگاه های بتن به عنوان تکنسین مشغول به فعالیت شوند.
معرفی گرایش مهندسی حمل و نقل
گرایش حمل و نقل، شامل چهار بخش مجزا به نامهای حمل و نقل دریایی، ریلی، هوایی و جادهای میباشد. دروس اصلی اين گرايش تحليل سيستمهاي حمل و نقل، مهندسي ترافيك پيشرفته و تحقيق در عمليات است. دانشجويان اين گرايش نياز به تسلط به نرم افزارهایی چون Transcad ,Vissum ,Cubeدارند. تقريبا تمام دانشگاههاي سراسري به جز دانشگاه شهيد بهشتي ارائه دهنده اين گرايش ميباشند.
لازم به ذكر است دانشجويان رشته عمران كه وارد گرایش حمل و نقل ميشوند، وارد فضايي متفاوت نسبت به دروس كارشناسي شده و از اندوختههای مقطع كارشناسي خود كمتر استفاده خواهند كرد.
متخصصين اين رشته به ارائه راهكار براي حل معضلات ترافيكي، راهكارهايي براي طراحي چراغ راهنمايي هوشمند ميپردازند. با توجه به توسعه سيستم حمل و نقل شهري نياز به نيروي متخصص در اين گرايش در جوامع پيشرفته به شدت افزايش يافته و اين امر زمينه مناسبي است براي افرادي كه قصد ادامه تحصيل در دانشگاه هاي خارج از ايران را دارند البته درخواست مهندسین حمل و نقل در خارج از کشور برای بورس شدن و ادامه تحصیل دادن کمی به نسبت بقیه گرایش ها سخت تر بوده ولی امکان پذیر است.
فارغ التحصیلان گرایش حمل و نقل عموماً جذب مهندسان مشاور، واحدها و ادارات مختلف راه و ترابری، معاونت حمل و نقل و ترافیک، شهرداری ها، سازمان های حمل و نقل ترافیک و شرکت های مطالعات جامع حمل و نقل می گردند.
معرفی گرایش مهندسی راه و ترابری
گرایش راه و ترابری، به آموزش طراحی راه در دشتها و کوهستانها، طراحی هندسی راه و راه آهن میپردازد. واحدهای اصلی اين گرايش طرح هندسي راه پيشرفته، طرح روسازي پيشرفته، مهندسي ترافيك پيشرفته ميباشد. همانند گرایش حمل و نقل تقريبا تمام دانشگاههاي سراسري به جز دانشگاه شهيد بهشتي ارائه دهنده اين گرايش هستند.
فارغ التحصیلان این گرایش فارغ التحصیلان گرایش راه و ترابری میتوانند در ادارات راه و ترابری استانها، سازمان های برنامه و بودجه استانها، شهرداری ها، سازمانهای حمل و نقل و ترافیک، مهندسین مشاور و دفاتر فنی شرکت های پیمانکاری که در هر یک از زمینههای مرتبط با راه یا ترافیک فعالیت دارند مشغول به کار شوند.
نکته مهم این است که مهندسین راه و ترابری اغلب در محیطهاي کاری خارج از شهر مشغول به کار میشوند. اما شرايط خوبي براي اپلاي و بازار كار اين رشته فراهم است. دانشجويان اين رشته معمولا ميتوانند پايان نامههاي خود را در زمينه حمل و نقل ارائه دهند. در نهايت متخصصين اين رشته به بهينه سازي شبكه و سيستمهاي زمان بندي و طرح هندسي راه ميپردازند.
معرفی گرایش ساختمان های هوشمند
در حال حاضر این رشته در کشورهای پیشرفته دنیا وجود دارد اما متاسفانه تقريبا هيچ بازار كاري دركشور ايران براي اين گرايش وجود ندارد. این رشته برای اولین بار در ایران توسط دانشگاه تربیت مدرس برنامهریزی و اجرا شد و در سال 1394 در مقطع کارشناسی ارشد و در دانشکده فناوریهای برتر دانشجو پذیرفت.
پژوهشهای بسیاری در دانشگاههای معتبر جهان در زمینه این رشته و در راستای کاربردی کردن فناوریهای هوشمند در صنعت ساختمان در حال انجام است، در نتيجه فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در صنعت خانه های لوکس در کشورهای پیشرفته فعالیت کنند.
معرفی گرایش مهندسی و مدیریت منابع آب
هدف از مهندسي منابع آب حفظ منابع آب و پاسخگويي و تقاضاي ميزان مصرف آب ميباشد.گرایش مدیریت منابع آب، در واقع تلفیق گرایشهای آب و فاضلاب و مهندسی رودخانه قدیم است. از دروس اصلي اين رشته ميتوان به هيدروديناميك زيست محيطي و آلودگي آب هاي زيرزميني اشاره كرد.
همچنين دانشجويان اين رشته نياز به تسلط كافي بر مباحث پيشرفته رياضي را دارند. با توجه به نياز مبرم به متخصص در زمينه مديريت منابع آب اقبال عمومي به اين رشته در سال هاي اخير به شدت افزايش يافته است. متخصصين اين رشته به پيش بيني و شبيه سازي پديده هاي هيدروليكي مانند وضعيت بارندگي و بررسي منشا آلودگي آب ميپردازند در نتيجه اين رشته در كشور هاي توسعه يافته و كشور خودمان ايران نيز مورد استقبال ميباشد.
امکان ادامه تحصیل در این گرایش در مقطع دکترا در داخل و خارج کشور وجود دارد. فارغ التحصیلان آن می توانند در شرکت های مشاور در زمینه آب و فاضلاب، سد سازی، مدیریت منابع آب و یا برای مطالعات هیدرولوژی در شرکت های راهسازی مشغول به کار شوند.
معرفی گرایش مهندسی محیط زیست
با توجه به واحدهاي سنگين محاسباتي كه دانشجويان عمران در مقطع كارشناسي ميگذرانند، متقاضيان اين گرايش با فضايي متفاوت و با محاسبات كمتر در اين رشته برخورد خواهند داشت. اصول مهندسي تصفيه آب و فاضلاب، مباني انتقال و انتشار، از دروس اصلی اين گرايش ميباشد. گرايش محيط زيست و منابع آب جز رشته هاي پر طرفدار براي اپلاي است.
فارغالتحصیلان این گرایش میتوانند در دفاتر محیط زیست شهرداری ها، سازمان حفاظت محیط زیست کشور، واحدهای محیط زیست مستقر در تمامی کارگاههای شرکت های پیمانکاری کشور و تشکلهای غیر دولتی حامی محیط زیست، مشغول به کار شوند.
معرفی گرایش مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی
گرايش مهندسی آب و سازههای هیدرولیکی در زمینه تحلیل و طراحی سازههایی که به نوعی با آب سروکار داشته و در ساختمانهای هیدرولیکی بهکار برده میشوند، فعالیت دارد. در واقع این گرایش ترکیبی از گرایشهای سازه و آب میباشد متخصصين اين گرايش به طراحي كانالها و سدها و سيستمهاي انتقال آب و فاضلاب ميپردازند.
از دروس اصلي اين گرايش هيدروديناميك و هيدروليك محاسباتي و هيدروليك پيشرفته است. همچنين زمينههاي شغلي اين گرايش در وزارت نيرو و شركت هاي مرتبط با سازههاي هيدروليكي فراهم است.
فارغ التحصیلان گرایش سازه هیدرولیکی نیز مانند فارغالتحصیلان رشته سازه دریایی میتوانند در محیطهای مرتبط با گرایش سازه هیدرولیکی و یا در شاخههای دیگر مانند سازه و آب مشغول بکار شوند. فارغ التحصیلان گرایش سازههای هیدرولیکی بازار کار مناسبی در شرکتهای سد سازی دارند.
امکان ادامه تحصیل در گرایش سازههای هیدرولیکی در مقطع دکتری در داخل کشور وجود دارد. دانشگاههایی مانند تهران، تربیت مدرس، علم و صنعت، خواجه نصیر و تبریز دارای مقطع دکترای آب و سازه هیدرولیکی هستند ولی بطور کلی انتخابها در ایران بسیار کم است. اما شرایط برای ادامه تحصیل در خارج از کشور بسیار بیشتر فراهم میباشد.
معرفی گرایش مهندسی خطوط راه آهن
دانشكده مهندسي خطوط راه آهن دانشگاه علم و صنعت تنها دانشكده مرتبط با راه آهن در خاورميانه ميباشد. دانشجوياني كه از عمران وارد گرايش راه آهن ميشوند به مسائل مرتبط با خط و سازههاي ريلي ميپردازند.
از دروس اصلي اين گرايش طرح هندسي راه آهن پيشرفته و اندركنش خط و قطار ميباشد.
بازار کار گرایش مهندسی خطوط راه آهن کارشناسی ارشد مهندسی عمران شامل همکاری با وزارتخانهها و سازمانهای مسئول طراحی، ساخت، اجرا و نگهداری خطوط ریلی نظیر وزارت راه و ترابری، وزارت صنایع و معادن، سازمان مدیریت و برنامه ریزی، شهرداریها و شرکتهای راهآهنهای شهری، فعالیت در زمینه های تحقیقاتی زیربنایی و کاربردی در امور مربوط به خطوط ریلی میباشد.
معرفی گرایش مهندسی سواحل، بنادر، سازه های دریایی
از جنبه آینده شغلی، سازه های دریایی بدلیل مرتبط بودن با صنعت نفت و گاز، نسبت به سایر گرایشهای عمران دارای بازارکار بهتر و درآمد بالاتری است. فارغ التحصیلان این گرایش، جهت تحلیل و طراحی سازههای دریایی باید در دفاتر مهندسین مشاور در شهر تهران مشغول بکار شوند و برای کارهای اجرایی باید در جنوب و یا شمال کشور، البته باحقوق و دستمزد بالا مستقر شوند.
معروفترین مراکز و شرکتهای فعال در زمینه سازههای دریایی اکثراً دولتی و نیمه دولتی هستند مانند قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا (و زیر مجموعه های آن)، صدرا، ایزوایکو، تأسیسات دریایی و ازشرکتهای خصوصی فعال در زمینۀ سازههای دریایی میتوان به شرکتهای کیسون، هندسۀ پارس، تهران برکلی، سازه پردازی اشاره کرد.
امکان ادامه تحصیل در مقطع دکترای رشته سواحل، بنادر و سازههای دریایی در داخل کشور، در دانشگاه تهران وجود دارد. این در حالی است که فارغالتحصیلان این گرایش میتوانند در گرایشهای سازه و آب و سازههای هیدرولیکی نیز ادامه تحصیل دهند. همچنین گرفتن بورس برای ادامه تحصیل در خارج از کشور نیز امکان پذیر است.
- دستهها: محتوای عمومی مهندسی عمران
- برچسبها: گرایشات مهندسی عمران, مقطع کارشناسی, مقطع کارشناسی ارشد